Nhiều cư dân chung cư đang gặp phải tình trạng mùi và khói từ các căn hộ lân cận "xâm nhập" vào không gian sống, ngay cả khi họ không nấu nướng. Nguyên nhân cốt lõi là do hầu hết các chung cư sử dụng chung một trục ống đứng để thoát mùi, dẫn đến việc khí thải bị đẩy ngược sang căn hộ khác khi có chênh lệch áp suất lớn hoặc van một chiều bị hở/hư hỏng. Bên cạnh đó, thiết kế thông gió chưa tối ưu, hệ thống lưu thông khí kém hiệu quả và chất lượng thi công chưa đảm bảo cũng góp phần làm trầm trọng thêm vấn đề. Để khắc phục, giải pháp triệt để nhất là tách riêng đường ống hút mùi cho từng căn hộ, đồng thời cần có các biện pháp kỹ thuật như lắp đặt van một chiều tiêu chuẩn, bịt kín hộp kỹ thuật, và siết chặt quản lý từ khâu thiết kế đến thi công. Ngoài ra, cư dân có thể áp dụng các mẹo đơn giản để giảm thiểu mùi trong căn hộ.
Nội dung
Dù không nấu nướng, cư dân vẫn phải đối mặt với vấn nạn ám mùi và khói từ căn hộ lân cận
Chị Thùy Dương, cư dân tại phường Hà Đông, TP Hà Nội, chia sẻ rằng dù đã thay mới máy hút mùi hiện đại, gia đình chị vẫn thường xuyên phải chịu đựng mùi thức ăn từ các căn hộ khác “xâm nhập” vào bếp và không gian sống. Đáng chú ý, tình trạng này xảy ra ngay cả khi gia đình chị không hề nấu nướng.
Ngay cả khi không nấu nướng, thậm chí không bật máy hút mùi, nhiều căn hộ chung cư vẫn phải chịu đựng mùi thức ăn từ các căn hộ lân cận. Ảnh minh họa.
Không chỉ dừng lại ở vấn đề mùi, chị Dương còn cho biết, nhiều thời điểm khói bếp từ căn hộ khác thậm chí còn bay ngược ra từ chính ống hút mùi của gia đình.
Chị Dương chia sẻ về sự bất tiện: “Mỗi lần ngửi thấy mùi, tôi phải bật máy hút mùi để cố gắng đẩy ngược khí thải, nhưng chỉ đỡ phần nào chứ không thể loại bỏ hoàn toàn. Việc phải chịu đựng tiếng ồn của máy suốt 2-3 tiếng mỗi tối gây ra nhiều phiền toái.”
Theo Kiến trúc sư Nguyễn Hữu Định, nguyên nhân cốt lõi của tình trạng này nằm ở thiết kế phổ biến của đa số chung cư hiện nay, trong đó các căn hộ sử dụng chung một trục ống đứng để thoát mùi và khói.
KTS Nguyễn Hữu Định phân tích: “Khi một căn hộ bật máy hút mùi công suất lớn, luồng khí thải sẽ bị đẩy vào trục chung với áp lực cao. Nếu áp lực này vượt trội so với các nhánh khác, hoặc van chống mùi một chiều bị hở/hư hỏng, khí thải có thể dội ngược trở lại, mang theo mùi và thậm chí cả khói sang căn hộ lân cận.”
Giải thích này làm rõ vì sao ngay cả khi không sử dụng thiết bị, căn hộ vẫn bị “xâm nhập” mùi từ bên ngoài. Thực tế cũng cho thấy, việc lắp đặt van một chiều chỉ mang tính chất hạn chế, bởi khi chênh lệch áp suất đủ lớn, luồng khí vẫn có thể đẩy mở van.
Kiến trúc sư Trần Cao Cường chỉ rõ, hệ thống thông gió trong các tòa chung cư luôn phải tuân thủ một loạt tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy như hành lang thoát nạn, chiều cao trần, hay độ rộng hành lang. Những quy định này đôi khi dẫn đến tình trạng lưu thông khí kém hiệu quả ở khu vực hành lang.
Khí thải từ bếp không thoát trực tiếp ra ngoài mà đi lên theo trục đứng đến mái nhà, do đó dễ bị lưu cữu trong ống thông khí, đặc biệt khi nhiều căn hộ cùng lúc xả thải.
KTS Cường nhận định: “Đây là một nhược điểm chưa được khắc phục triệt để của nhà chung cư, do không phải căn hộ nào cũng có điều kiện bố trí đường ống xả riêng biệt ra ban công hay logia.”
Bên cạnh các yếu tố thiết kế, chất lượng thi công cũng đóng vai trò đáng kể. KTS Nguyễn Hữu Định nhận định, nhiều trường hợp hộp kỹ thuật không được xử lý kín kẽ trong quá trình xây dựng, vẫn tồn tại các khe hở tại trần hoặc vị trí đặt ống, tạo điều kiện cho mùi lan tỏa sang các không gian khác.
Ngoài ra, các lỗi kỹ thuật như thiếu cửa chớp tự đóng, van một chiều hoạt động kém hiệu quả, hoặc đấu nối sai kỹ thuật vào trục chung cũng khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Đáng lo ngại, không ít trường hợp mùi còn lan sang cả khu vệ sinh hoặc phòng ngủ nếu các không gian này cùng sử dụng hệ thống thông gió.
Giải pháp kỹ thuật và mẹo giảm thiểu mùi hiệu quả
Theo KTS Nguyễn Hữu Định, giải pháp triệt để nhất là tách riêng đường ống hút mùi cho từng căn hộ, dẫn trực tiếp ra ban công hoặc logia, thay vì đấu nối vào trục chung. Phương án này sẽ loại bỏ hoàn toàn nguy cơ khí thải bị đẩy ngược.
Trong điều kiện không thể cải tạo triệt để hệ thống, các biện pháp kỹ thuật như lắp đặt van một chiều đúng tiêu chuẩn, kiểm tra và bịt kín hộp kỹ thuật, cùng với việc đảm bảo thiết bị có cơ chế chặn gió ngược hoạt động tốt, có thể giúp cải thiện đáng kể tình hình.
Việc lau dọn ngay sau khi nấu ăn là một trong những phương pháp hiệu quả để hạn chế tình trạng mùi thức ăn ám trong bếp và lan sang các khu vực lân cận.
Ở góc độ vận hành, đại diện một đơn vị quản lý chung cư tại Hà Nội cho biết, các loại mùi thức ăn, đặc biệt là từ món chiên, rán, nướng hoặc sử dụng mắm, có khả năng phát tán rất mạnh trong không gian kín và dễ dàng lan sang các khu vực lân cận.
Vị đại diện này cũng đề xuất, ngoài các giải pháp kỹ thuật, cư dân có thể áp dụng một số mẹo đơn giản để giảm thiểu mùi trong căn hộ, như sử dụng giấm, baking soda hoặc bã cà phê đặt tại các góc phòng để hấp thụ mùi. Hành tây băm nhỏ ngâm nước cũng được biết đến với khả năng hút mùi và khói trong quá trình nấu nướng.
Đối với những căn hộ không có vách ngăn rõ ràng, việc bổ sung cửa ngăn tạm thời giữa khu vực bếp và các không gian khác cũng là một giải pháp hữu hiệu để hạn chế mùi lan rộng.
Các chuyên gia nhận định, về lâu dài, vấn đề này sẽ không thể được xử lý triệt để nếu vẫn duy trì thiết kế hệ thống thoát mùi dùng chung mà không có giải pháp kiểm soát áp suất hiệu quả. Do đó, cần có sự siết chặt quản lý từ khâu thiết kế, thi công đến lắp đặt thiết bị trong từng căn hộ.
Nếu không có những giải pháp đồng bộ và quyết liệt, tình trạng “nhà này nấu, nhà khác ngửi” sẽ tiếp tục là bài toán nan giải, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng môi trường sống tại các khu chung cư hiện đại.